ทำ PHQ-9 แล้วคะแนนสูง ต้องทำยังไงต่อไป? อ่านก่อนตัดสินใจ
ทำแบบประเมินซึมเศร้าออนไลน์แล้วคะแนนสูง อย่าเพิ่งตกใจ เข้าใจความหมายของคะแนนและขั้นตอนต่อไปที่ควรทำ
ลองทำแบบทดสอบซึมเศร้าที่แชร์กันในโซเชียล แล้วคะแนนออกมาสูงเกินคาด ใจหวิวขึ้นมาทันที มือสั่นเบา ๆ พร้อมคำถามในหัวว่า "นี่ฉันเป็นซึมเศร้าจริงเหรอ" มองซ้ำแบบทดสอบอีกครั้งเผื่อจะตอบผิด แต่คะแนนก็ยังเท่าเดิม แล้วต้องทำยังไงต่อ
แบบทดสอบบอกอะไรได้บ้าง (และบอกอะไรไม่ได้)
เครื่องมือคัดกรองอย่าง PHQ-9 เป็นแบบประเมินมาตรฐานที่ใช้วัดความรุนแรงของอาการซึมเศร้าในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ประกอบด้วยคำถาม 9 ข้อ ให้คะแนน 0-3 ต่อข้อ รวมคะแนนได้ 0-27 คะแนน แบ่งระดับได้ดังนี้:
0-4: ซึมเศร้าขั้นต่ำหรือไม่มี
5-9: ซึมเศร้าเล็กน้อย
10-14: ซึมเศร้าระดับปานกลาง
15-19: ซึมเศร้ารุนแรงปานกลาง
20-27: ซึมเศร้ารุนแรง
คำถามในแบบทดสอบครอบคลุมประเด็นสำคัญ เช่น ความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบ ความรู้สึกหดหู่หรือสิ้นหวัง ปัญหาการนอน ความอยากอาหารที่เปลี่ยนแปลง ความรู้สึกไร้ค่า สมาธิที่ลดลง และความคิดเกี่ยวกับการทำร้ายตัวเอง
สิ่งสำคัญคือ แบบทดสอบนี้เป็นเครื่องมือคัดกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย คะแนนสูงไม่ได้แปลว่าคุณเป็นโรคซึมเศร้าแน่นอน แต่บอกว่าควรได้รับการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญเพื่อดูภาพรวมทั้งหมด รวมถึงปัจจัยทางกาย ประวัติการใช้สาร โรคร่วม และบริบทชีวิตที่แบบทดสอบวัดไม่ได้ นอกจากนี้แบบทดสอบยังไม่สามารถแยกแยะได้ว่าอาการเกิดจากซึมเศร้าล้วน ๆ หรือมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น ความวิตกกังวล หรือภาวะไทรอยด์ผิดปกติ ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยการซักประวัติและตรวจร่างกายเพิ่มเติมจากผู้เชี่ยวชาญ
ขั้นตอนต่อไปหลังได้คะแนนสูง
หากคะแนนของคุณอยู่ในระดับปานกลางขึ้นไป สิ่งที่ควรทำต่อไปคือ:
อย่าตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ก็อย่ามองข้ามผลลัพธ์นี้
เก็บผลคะแนนไว้เป็นข้อมูลอ้างอิงเมื่อไปพบผู้เชี่ยวชาญ
นัดหมายเพื่อพูดคุยกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อประเมินอย่างละเอียด
หากมีข้อคำถามเรื่องความคิดทำร้ายตัวเอง (ข้อ 9 ในแบบทดสอบ) และตอบว่ามีแม้เพียงเล็กน้อย ควรรีบขอความช่วยเหลือโดยเร็วที่สุด
ความเห็นจาก SynZ
การได้คะแนนสูงจากแบบทดสอบไม่ใช่เรื่องที่ต้องตื่นตระหนก แต่ก็ไม่ควรมองข้าม มันคือสัญญาณเตือนที่ดีว่าถึงเวลาคุยกับใครสักคนที่มีความรู้จริงแล้ว การรู้ตัวเลขคือจุดเริ่มต้น แต่การเข้าใจสิ่งที่อยู่เบื้องหลังตัวเลขนั้นต้องอาศัยการพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ เปรียบเหมือนการเห็นไฟเตือนบนหน้าปัดรถ มันบอกเราว่ามีอะไรผิดปกติ แต่ต้องให้ช่างผู้ชำนาญมาตรวจดูจริงถึงจะรู้ว่าเป็นปัญหาอะไรกันแน่
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าทำแบบทดสอบซ้ำแล้วคะแนนเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ผิดปกติไหม? ไม่ผิดปกติค่ะ อารมณ์และความรู้สึกเปลี่ยนแปลงได้ตามช่วงเวลาและสถานการณ์ การทำแบบทดสอบซ้ำหลายครั้งช่วยให้เห็นแนวโน้มโดยรวมได้ดีกว่าการดูครั้งเดียว
คะแนนต่ำ แต่รู้สึกแย่มาก ต้องไปหาหมอไหม? คะแนนต่ำจากแบบทดสอบไม่ได้ตัดความเป็นไปได้ทั้งหมด หากคุณรู้สึกว่าตัวเองไม่โอเค ความรู้สึกนั้นก็มีคุณค่าพอที่จะขอคำปรึกษาได้เสมอ
พร้อมคุยกับเราไหม
ถ้าผลคะแนนของคุณอยู่ในระดับปานกลางขึ้นไป อย่าเก็บความกังวลนั้นไว้คนเดียว ทีมผู้เชี่ยวชาญของเรายินดีช่วยประเมินอย่างละเอียดและวางแผนดูแลที่เหมาะกับคุณโดยเฉพาะ